Openen

Omdat hij overwoog om iets van mij te kopen met de zin: “Open Uw Geest in mij”, hadden we het over die zin.


Ik maakte dit werk in de periode waarin ik mijn innerlijke proces weergaf met behulp van een meer christelijke voorstelling van zaken en de bijbehorende woorden. Ik verlangde toen oprecht dat mijn geest van binnenuit ruimer zou worden en om deze wens uit te drukken ontstond deze zin. Dat was ruim 20 jaar geleden.

(Even tussendoor: Hoe moet ik het werk dat ik maak eigenlijk noemen? Ik noem het geen schilderijen of tekeningen, het zijn ook geen aquarels of pastels al gebruik ik al die materialen wel. Het zijn ook geen prenten. Geen idee hoe ze heten. Ik noem ze maar ‘werk’ of ‘werkje’.)

We hadden het dus over deze zin en ik vertelde dat ik me onlangs realiseerde dat die niet klopt. Hij geeft een verkeerde voorstelling van zaken. Alsof de Geest zich binnenin mij moet nestelen om daar dan te openen. Maar het is helemaal niet zo dat de Geest in mij moet nestelen om daar dan te openen; ikzelf moet mij openen voor de Geest. De Geest ís er gewoon, altijd, eeuwig en alomtegenwoordig, alleen ik heb mij afgesloten. Ik dool rond als een afgesloten bolletje in een oneindige zee van Geest.

Vreemd, dat ik dat kennelijk vergeten was toen ik dit werk maakte. Ik herinner me namelijk dat ik jaren geleden, ver voordat ik het maakte, iets van Meister Eckhart las dat hierover gaat. Hij schrijft: “Meen niet dat het met God is als met een timmerman, die werkt en niet werkt al naar hij wenst, die het in zijn macht heeft te doen en te laten. Zo is het niet met God: wanneer Hij u bereid vindt, dan moet Hij zich wel in u uitstorten, op dezelfde wijze waarop de zon, als de lucht helder en zuiver is, zich moet uitstorten en zich daarvan niet kan onthouden.”
Ik weet nog dat het me erg trof toen ik dit las, maar ik was het kennelijk weer vergeten.

Maar het wordt nog vreemder nu me, terwijl ik dit schrijf, het briefje te binnen schiet waarop ik heb geschreven: “Zij sprak: ik kan het niet geloven, dat Gij mij vult wanneer ik mij open.” Ik vond het een paar jaar geleden tussen allerlei andere briefjes. Ik heb geen idee hoe oud het is. Om de een of andere reden situeer ik het nog voor de geboorte van de kinderen, dus ergens in de jaren zeventig van de vorige eeuw. Maar zeker weet ik het niet.

Hoe dan ook, ik wist kennelijk al heel lang dat ik degene zou zijn die me zou moeten openen. Ik had zelfs gevoeld dat ik niet kon geloven dat ik gevuld zou worden met God of de Geest, als ik dat zou doen, en toch maak ik jaren later een werk waarin ik tientallen keren opschrijf: “Open Uw Geest in mij.”  Alles kennelijk weggestopt. Ook de opmerking van Meister Eckhardt hierover. Ik blíjf vragen, blíjf me afhankelijk voelen.

Tot kort geleden, toen ik opeens glashelder inzag dat dit een verkeerde vraag is. Dat het zo niet zit. Hoe kan dat?
Ik kan daar niet een exact antwoord op geven in die zin dat ik éen ervaring of éen inzicht kan noemen, waardoor me dit duidelijk werd. Het zijn waarschijnlijk meerdere grotere en kleinere ervaringen geweest, die bij elkaar hebben opgeteld en die ik pas nu begrijp. Ervaringen waarin ik me (heel) even niet meer begrensd voelde door een ‘ik’-gevoel, maar volledig kon opgaan in wat ik zag, hoorde of meemaakte. Ervaringen van schoonheid, vreugde, ontzag, liefde, verwondering, die groter waren dan ikzelf. Ikzelf bestond op dergelijke momenten niet meer. Er was alleen nog een niet te bevatten intense ervaring.

En ook dat had ik al eens weergegeven in een werk. Zonder erbij na te denken schilderde ik, ook alweer jaren geleden, een onbegrensde dimensie in kleur met daarin de cirkel waarmee ik vaak het ‘ik’ of ‘mij’ aangeef. Dwars door die cirkel heen schreef ik: “Maar hoe te vatten deze onbegrensdheid binnen de poorten van het lijf, binnen de afbakening van de huid? Niet te vatten is deze sfeer, niet te begrenzen is deze lichtheid, deze glimlach in het hart.” 

Toen dacht ik dat ik dergelijke ervaringen, deze sfeer, zou moeten kunnen ‘omvatten’ en concludeerde ik, dat me dat niet lukte. Nu zeg ik tegen mezelf: “Nee, natuurlijk is deze sfeer niet te vatten binnen het lijf, binnen het ‘ik’. Omdat deze sfeer pas voelbaar wordt wanneer dat ‘ik’ zijn grenzen heeft opgegeven. Snap dat nou, en stop met vragen naar wat er al ís. De sfeer die je ervaart, de schoonheid, de liefde, de vreugde, is de Geest waar je naar vroeg.” 

Toch wel schokkend om te constateren hoe lang het heeft geduurd, voordat ik mijn ervaringen werkelijk begreep.

25 reacties op “Openen”

  1. Prachtig weer Riekje! Bijna twintig jaar geleden had ik een ‘openen’ ervaring die zo’n dag of drie duurde. Het ik bestond niet meer, de begrenzing weg. Ik voelde
    Me vervuld en gevuld met God. Het ik kwam af en toe terug en op wat Ik nu weet de laatste dag realiseerde ik me dat Ik dualiteit miste: licht/donker, dag/nacht, boven/beneden etc. Binnen een fractie van een seconde was ik weer ik. Het lijf weer lijf. Sinds die ervaring (ik noem deze mijn ‘bijna Leven ervaring’ zie ik niet meer het goddelijke in alles maar weet
    Ik het goddelijke in alles. Jouw blog bracht me weer even terug naar die voor mij bijzondere ervaring. Dank Je! Ik wens je een heerlijke dag toe!

    1. Dankjewel voor je reactie. Wat een bijzondere ervaring en wat fijn dat je daar vandaag weer even bij terug was. Mooi, om dit je ‘Bijna Leven-ervaring’ te noemen!

  2. Wat een mooie blog, Riekje.
    Ik snap hem helemaal en ook weer niet.
    Alleszins word ik er blij van.
    Dat oprechte zoeken van jou.
    Steeds opnieuw en zo diepgaand mogelijk.
    En de schoonheid die dan ontstaat,
    Ontroert me.
    Dankbaar dat je dit met ons deelt.

    1. Goed te horen dat je deze blog helemaal snapt en ook weer niet, want zo vergaat het mij ook. Het ene moment weet ik precies hoe het zit, maar als ik er teveel over reflecteer, snap ik er helemaal niets meer van.
      Maar ja, ik blijf zoeken en zal daar waarschijnlijk nog wel vaker beslag van doen.

  3. Heel mooi, Riekje.
    Dank je wel.
    Zo herkenbaar ook, dat steeds weer kwijt raken en steeds weer terug vinden.
    Dankbaar ben ik dat steeds weer te mogen ervaren, dat opgaan in wat is.
    Het is kennelijk het menselijk parket, dat vergeten en terug geleid worden.
    Tine

    1. Fijn te horen dat je het herkent. Waarschijnlijk is het inderdaad heel menselijk om steeds weer kwijt te raken wat we allang weten en ervaren hebben. Maar daardoor zijn de wat grotere ervaringen van ‘opgaan in’ des te kostbaarder.

  4. Wat een mooi “wakker worden proces” beschrijf je voor mij hiermee.
    Jij noemt het schokkend: ik noem het hoopvol: de Geest werkt door in een ontvankelijk mens en tijd speelt daarin geen rol. Maar wij willen resultaat en het liefst binnen de tijd , onze tijd.
    Dank je wel voor dit inzicht.
    Liefs, Heleen.

  5. Heerlijke zondag morgen verhaal Riekje. En hoe mooi dat wanneer je ouder mag worden, je roep uit verleden herinnert en ervaringen op hun plek vallen.
    Alles is er al als wij ons maar “openen en bereid zijn.
    Eind vorig jaar ben ik 80 jaar geworden. Ook ik heb verzameling briefjes en teksten. Jaren terug volgde ik het meditatieve jaar bij jullie in Hurewenen. Tijdens de loopmedutatie zong in hoofd: oh Heer verlicht mijn pad!”
    Het duurde nog efkes voordat ik zag : ” wees een lamp voor u zelf”.
    Pelgrim van het leven.
    Nu ben ik de hele week thuis met griep. Zodoende houd ik me in mijn tuintje bezig met zaaien in potten en bakjes. Beetje laat maar toch ik vind het fijn. In aandacht weggegeven werd ik los van tijd en ruimte. Opgenomen in een oneindig landschap. Drenthe, Drentse lucht en ruimte, die ik zo schrijnend kan missen.
    Vreugde! Dat ik me in mijn kleine achtertuin in Brabant zo vrij kan voelen. Wat een ruimte in mij.
    Fijne zondag
    Warme groet Helga

    1. Wat mooi, om de zin: “Heer verlicht mijn pad” te vervangen door: “Wees een lamp voor jezelf.” En wat een prachtige zin: “In aandacht weggegeven werd ik los van tijd en ruimte.” Trouwens een prachtige ervaring beschrijf je over jezelf in je kleine achtertuintje in Brabant waarin je een geweldige ruimte ervoer!
      Prachtig!

  6. Goedemorgen Riekje, ik noem jouw prachtige creatieve uitingen graag KunstWerk.
    De tekst laat ik nog eens bezinken. Hierbij wat gedichtenflarden. Het ‘bezielde lichaam’ komt bij me op. Lijfelijk via de huid begrensd en tegelijk open en verbonden met alles en iedereen. Al heel praktisch: zonder ademhaling leef je niet meer. De in-spiratie, de geestkracht, zo je wilt komt letterlijk van buiten en door ons heen.
    De geest hoeft niet eerst uitgepakt te worden. Misschien vraagt het wel: er bewust in bij stil staan, er contact mee maken, erop vertrouwen…

    Vroeger Moest ik op zondag naar de kerk tot ik ‘n jaar of 15 was.
    Nu kijk ik, geheel vrij-willig, vaak naar De Verwondering en lees ik meestal jouw blog. Zo geef ik mezelf spirituele voeding om te overwegen, te reflecteren, me te laten raken en te inspireren. Vanmorgen sprak op tv een doorgewinterde ic-verpleegkundige ook over het vormloze onveranderlijke in de mens, dat zelfs hoop biedt aan de levensbedreigend zieke mens. Afijn, ik laat het verder bezinken en wens je een mooie zondag.

    1. Dankjewel voor je gedichtenflarden.
      Ja, overwegen is een prachtige manier van omgaan met wat er allemaal gezegd en beweerd wordt. Sommige dingen beklijven, andere niet.
      Heel bijzonder, om een IC verpleegkundige te horen spreken over het vormloze onveranderlijke in de mens dat hoop biedt. Zo iemand heeft mensen meegemaakt in hele extreme, levensbedreigende situaties, dus die weet zeker waar hij/ zij het over heeft.

  7. Mooi Riekje, de leegte van waaruit het nieuwe zich kan ontvouwen. Net heb ik naar de laatste podcast van Annemiek Schrijver geluisterd, vanaf Iona, dat prachtige Schotse eiland, over de leegte, waar ik dat meerdere keren diepgaand heb ervaren. Mooie zondag allen.

  8. Mooi verteld Riekje. Voor mij is de vraag of als je het ooit al wist dit uit je hele “systeem” kan gaan, of het alleen maar cognitief niet oproepbaar was. We blijven tenslotte toch verwarde mensen in al ons denken.
    Je “werkje” vind ik prachtig, sprekend, aanvullend en ik zag het in eerste instantie zonder de woorden te kunnen lezen en dan zijn ze, is het totale beeld, nóg krachtiger.
    Hoe noem je iets dat je maakt met gevoel, pigment, kwast en water dat wellicht krachtiger is dan woorden. Wanneer we net zo intens waren opgegroeid met tekenen en schilderen hadden we er vast een beter woord voor gehad of hadden we juist geen woord nodig.
    In onze taal vind ik “werkje” wat kleinerend en “werk” te noest, ik weet het ook nooit.
    Hoe zou een blog (wat een woord) met alleen “werkjes” zijn.
    Bedankt voor je mooie woorden Riekje.

    1. Dankjewel voor je reactie Hans. Ja, wat is taal toch een uitdrukking van wat er geleefd wordt. Inderdaad is ‘werkje’ niet oké, maar werk ook niet. ‘Noest’ is dan weer een prachtig woord om uit te drukken waarom niet.
      Mooie suggestie om een aantal blogs te maken me alleen ‘werkjes’. Ik ga daar over nadenken.
      Wel moeilijk, om dan alleen maar het werk te tonen en mijn mond te houden!
      Laat de auteur zich asjeblieft niet bemoeien met de schilder….!

      1. Taal is een nauw trechtertje waardoor we gevoelens, emoties, kleuren, klanken, smaken enz doorheen proberen te persen. En als het niet lukt, dan duwen we er gewoon nog meer woorden doorheen.

  9. Frappant…de gelijkenis met je verwijzing naar het te vroeg of niet ontvangen van je mail. En daarin je verwijzing naar je website…waarop hetgeen je in deze blog schrijft ook altijd te lezen is.
    Die Geest die altijd aanwezig is…en waarvan je/men denkt, dat die zich pas manifesteert door jezelf te openen..of door genade tot je komt. En jij…die mag ont-dekken dat die (G)geest alles doordringt.
    Ik ben vandaag jarig. Ik ben geboren op eerste Pinksterdag. Mijn moeder zei altijd, dat ‘ik een een kind van de Heilige Geest ben’.
    Als kind voelde dat als een ‘belofte’…en tot op heden is dat zo. Ik benijd jou en anderen, die zulke allesomvattende ervaringen hadden. Wat mij blijft is de hoop daarop. En misschien moet ik ook die hoop loslaten. Om vrede te hebben met dat wat (niet) is.

    1. Oh, geweldig om op de eerste Pinksterdag te zijn geboren. Ik héb iets met Pinksteren. Heb er zelfs een keer een blog over geschreven.
      Ik ben er trouwens van overtuigd dat jij ook zulke ervaringen gehad zult hebben als ik en eventuele anderen, want ze zijn vast niet zo Alomvattend en Geweldig als jij denkt dat ze zijn. Bij mij in ieder geval niet. Het zijn grotere of kleinere moment van intense vreugde, liefde of stilte. Vroeger noemde je dat ‘piek-ervaringen.’ Je maakt mij niet wijs dat jij die niet ook kent.
      In therapie-groepen vroegen wij mensen vaak om dergelijke ervaringen te zoeken en ze werden meestal gevonden in de jeugd. Maar als mensen er eenmaal een paar in hun jeugd hadden gevonden, vonden ze ze ook op latere leeftijd.

  10. Zó mooi……. zó herkenbaar…….Het Is er altijd….Meester Eckhart zei ook ergens iets, in mijn woorden, dat de Geest in ons er altijd is, maar dat wijzelf vaak niet thuis zijn….we zwerven buiten…Het is mijn ervaring dat ik ook vaak buiten zwerf, en het een groot geschenk is als ik thuiskom, en er een verbinding is met het Mysterie, een Liefdevolle Aanwezigheid…
    Maar dat kan ik vanuit mijn ego niet bewerkstelligen. Het gebeurt aan mij. Als de juiste voorwaarden er zijn, daar heb ik enigszins een stem in…
    Heel veel Dank!

    1. Ja dat zal best, dat Eckhart zei dat de Geest er altijd is, maar dat wij zijn vertrokken. Want zo is het natuurlijk. Ik ben met je eens, dat je eigenlijk alleen maar voorwaarden kan scheppen, maar dat je het werkelijk wegvallen van het ‘ik’, waardoor de verbinding met het Mysterie werkelijk voelbaar wordt, zelf niet kunt bewerkstelligen. Het is toch een soort genade, als je dat overkomt.

  11. Als altijd lees ik je blog laat en reageer dus ook laat.
    geen idee hoe lang het geleden is, maar ergens ben ik omgeschakeld van vragen zoals in Kinder en andere gebedjes naar danken, elke dag weer. Het is er al en dus mag ik dagelijks danken. Danken voor de genezing, het leven, de zon, de liefde voor alles wat in mijn leven is en komen gaat. Dank dat mijn kinderen zichzelf vinden, wetend dat dat langzaam gaat. Alleen al over deze dank ervaring zou ik een boek kunnen schrijven. was het in Nepal 2004?
    Was het in het klooster van Tich Nath Tan (zal wel fout geschreven zijn)
    Hoe dan ook het is een grote ommekeer in mijn leven geweest, elke dag bewust te danken en niets te vragenJouw blog bracht mij er toe om dit nog eens zeer bewust naar boven te halen.
    Als altijd: diepe dank,

    1. Ja mooi! Wat is het veel beter om te danken dan om te vragen. Zou ik ook veel vaker moeten doen. Wat een volslagen ander levensgevoel geeft dat.
      Kennelijk heb jij daar ooit eens heel bewust bij stil gestaan en heb je je leven een wending kunnen geven die je veel geluk gebracht.
      Dankjewel voor je reactie!

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *