Non-dualisme

Weggeslagen uit mijn heldere hoofd 
door de bommen in Marioepol
en de mensen die daar overleven in een onleefbare hel,
opgeschrikt uit mijn innerlijke rust
door de eindeloze stromen vluchtende ontheemden,
kijk ik als vanaf een grote afstand naar mijn eigen leven.

En ik zie hoe rijk en overvloedig dat is
in vergelijking met hen
en met de armen en de allerarmsten 
die wonen in hutten, krotten, vluchtelingenkampen,
overal op de wereld.
Maar ik zie ook ook hoe sober en simpel mijn leven is 
in vergelijking met de rijken en de allerrijksten
die wonen in villa’s, kastelen, paleizen, 
overal op de wereld.

En dan zie ik hoe mensen hun levens leiden, overal op de wereld
op totaal verschillende manieren.
Ik zie ze lopen, zitten, slapen, schrijven, timmeren, verven, zagen, vergaderen, vegen,
wachten, rennen, draven, hijgen, vallen.
Ik zie ze elkaar omarmen, zoenen, slaan, vermoorden, martelen, strelen, troosten.
Alles wat te doen is, wordt gedaan.

En dan zie ik, door de tijden heen
alles gebeuren wat gebeurt, wat is gebeurd en gaat gebeuren.
Ik zie het oneindig doorgaande leven 
op het grenzenloze oppervlak van de aardbol,
door de onbegrensde ruimte van de tijd.

Is dit nu het non-dualisme waar ik mensen tegenwoordig zo vaak over hoor praten?
Is dit de ultieme spirituele uitweg uit onze pijnlijke, dualistische levensproblemen?
Dit zien dat alles met alles samenhangt, 
dat alles wat gedaan en gedacht wordt uit elkaar voortvloeit,
elkaar veroorzaakt, tot gevolg heeft,
en dat daardoor alles onvermijdelijk verloopt zoals het verloopt?
Dit zien dat de klimaatcrisis en de huidige oorlogen het onvermijdelijke resultaat zijn
van dit al eeuwen en eeuwen doorgaande proces?
Te zien dat het huidige ‘nu’ is veroorzaakt 
door alle triljoenen maal triljoenen ’nu’s’ die aan haar zijn vooraf gegaan?
Is dat non-dualisme?

Zou kunnen.
Maar dan nog, wat geeft mij dit zicht? Dit Grote Zicht?
Brengt het mij vrede, te zien dat het gaat zoals het gaat,
onstuitbaar,
geen God, geen Vrije Wil die ingrijpt, kán ingrijpen,
omdat alles alles veroorzaakt,
onvermijdelijk?

Ik zou er vrede mee kunnen hebben
als mijn hart niet zo zou huilen.
Als niet al het leed dat ik zie, zo ondragelijk zwaar was.
Als mijn leven me niet zo absurd zou voorkomen 
binnen de context van dit grote geheel.
Het troost me niet, dit Zicht,
hoe groot het ook is.

Het maakt me wakker. 
Het zet me resoluut terug in mijn eigen lijf 
en mijn eigen kleine leven.
Niks afstand, maar hier:
mijn eigen kamer op dit uur van de dag. 
De zon schijnt naar binnen.
De ramen moeten worden gewassen.
Wat ga ik doen?
Ik herinner me dat Thich Nhat Hanh zei:
How can we as individuals influence the collective consciousness of our nations and move in the direction of peace?
We do this by uprooting the roots of violence and war within ourselves. 
To prevent war, we cultivate nonviolence. We practice mindfulness in our daily life so that we can recognize and transform the poisons within us and our nation.
When we practice nonviolence in our daily life, we see the positive effects on our families, society and government.
En ik besef dat alles wat ik hier en nu doe
en straks en later zal doen, 
zal meestromen in de oneindig grote stroom van oorzaak en gevolg. 
Alles wat ik doe, hoe onooglijk klein en bescheiden ook, 
zal uiteindelijk effect hebben op het grote geheel.
Elke stap die ik zet, kan een stap zijn
naar vrede toe of er vanaf.
Ik besef dat ik wat kan doen.
Ik ga doen wat ik kan.

Dit besef troost me. 
Hier kan ik vrede mee hebben.
Dit besef voelt aan als een licht in mijn hand.

18 reacties op “Non-dualisme”

  1. Lieve Riekje,

    war een prachtig geschreven
    prachtig verwoordde
    beschouwing
    over hoe alles, onvermijdelijk altijd met elkaar samenhangt
    hoe alles alles beweegt
    voortdurend

    en dan , zo mooi, net als ik benauwdheid begin te voelen
    gelatenheid om de hoek begint te gluren
    dan, precies dan breng je in je tekst
    De verlichtende vlam die je verhaal ondersteunt

    hoe groot of hoe klein mijn stap ook is
    hoe vaak ik ook struikel of
    verlamd stil blijf staan
    elke stap die gevoed is
    door vrede in mezelf
    helpt

    inderdaad
    wat een troostend besef

    heel veel warme dankknuffels op deze zonnige zondagmorgen

    1. Dankjewel voor je reactie, ook heel mooi verwoord!
      Wat bijzonder dat deze blog voor jou precies op het goede moment kwam en je uit een beginnende somberheid wegtrok. Dat stemt me dankbaar.
      Ik heb je warme knuffels meegenomen op mijn zondagochtend-wandeling in de zon.

  2. Dankjewel! Wat er gebeurt is hartverscheurend en mindblowing en onverdraaglijk en toch blijft dat lichtje branden.
    Zo makkelijk om te vergeten en zo rustgevend om het te zien. In mijn dorpje maken we ons op om mensen op te vangen. De saamhorigheid waarmee we dat doen ontroert me steeds en voert me naar dat vlammetje.

    1. Oh, wat fijn dat je in een omgeving woont waarin mensen worden opgevangen. Ja, dat voedt zo’n vlammetje zeker. En alle vlammetjes van die mensen uit je dorpje zullen vast een vuur worden, waaraan de vluchtelingen zich heerlijk kunnen warmen.

  3. Dank je wel voor de troost. Het is zo belangrijk dat er mensen zijn die, in de soms overweldigende mallemolen van deze wereld, in staat zijn om te blijven staan door hun wortels met moeder Aarde te blijven voelen en te blijven voeden. Zoals een boom, zoals een eik 😉

    1. Denk vooral niet, dat ik hele dagen door een toonbeeld van standvastigheid ben. Ik heb dagen dat ik stresserig rondloop en maar weinig zinnigs doe.
      Dit beeld en dit besef overvielen me tijdens mijn ochtendmeditatie. Kennelijk maak ik dan toch contact met wat je mijn wortels zou kunnen noemen en kan ik daardoor wat ruimer kijken.

  4. Margriet Versteeg

    Lieve Riekje, prachtig zoals je mijn belevingen beschrijft.Zoveel gaat er iedere dag door mij heen

    Maar hoe fijn ook dat Thay mij zoveel jaren geleerd heeft hoe ik mij daarin kan verhouden…

    Lieve groet aan Jan,
    BE WELL, Margriet

  5. Marja Berntssen

    Dank je wel Riekje
    Mooi geschreven
    Het verlangen het mooie en lichte vast te willen houden wetende dat het licht alleen zichtbaar is in het donker
    Ik wens je een mooie lente zondag
    Harte groet
    Marja

    1. Jeetje, wat een intrigerende uitspraak: “wetende dat het licht alleen zichtbaar is in het donker’. Daar ga ik nog eens over nadenken.
      Ik had vandaag trouwens een heerlijke zonnige lentedag.

  6. Jouw verhaal raakt me Riekje. We kunnen als individu al het leed van de wereld niet dragen. Tegelijkertijd helpt het om bewust te leven en allereerst bij te dragen aan vrede in onze eigen omgeving. Je hebt hierboven zo mooi opgeschreven, dat ik het graag hieronder voor mijzelf nog eens herhaal.
    “ Alles wat ik doe, hoe onooglijk klein en bescheiden ook, zal uiteindelijk effect hebben op het grote geheel.
    Elke stap die ik zet, kan een stap zijn naar vrede toe of er vanaf.
    Ik besef dat ik wat kan doen.
    Ik ga doen wat ik kan.”
    Moest tijdens het lezen van jouw blog denken aan het ‘vlindereffect’. Volgens dat effect kunnen kleine acties uitgroeien tot grote effecten. En verder wens ik dat de liefdevolle aandacht voor de vluchtelingen uit Oekraïne ook uitstraalt op vluchtelingen uit andere gebieden.
    Dankjewel Riekje Ik wens ons een lichte dag

    1. Ja, Jan en ik hadden het nog even over dat vlindereffect: een vlindervleugelslag aan de ene kant van de aarde kan uitgroeien tot een storm aan de andere kant van de aarde.
      Ik deel heel erg je wens dat ook vluchtelingen uit andere gebieden zullen worden opgevangen. Zij zitten vaak járen in ellendige omstandigheden te wachten op toelating.

  7. Lieve Riekje, dank weer voor deze mooie en indringende woorden. Het is zoals het is en wij maken deel uit van het geheel. Mede daarom dragen wij verantwoordelijkheid. Ik ontleen troost aan het mooie en intense gebaar van onze oudste dochter Annelijn en haar partner Pieter om een Oekraïens gezin in hun huis op te nemen. Gisteravond om 23.34 uur zijn ze gearriveerd. Nu al veel mooie ervaringen en delen van dankbaarheid en liefde. Vader, moeder en drie nog kleine kinderen. De oorlog vernietigd veel, maar schept ook nieuwe relaties, kansen en inspirerende uitdagingen. Ik wens je een mooie zondag en nieuwe week toe! Lieve groetjes, Peter

    1. Jeetje, een gezin met drie kleine kinderen in je huis opnemen. Dat is nog eens een gebaar! Ongelooflijk. Ik kan me voorstellen dat je trots bent op zo’n royale dochter en schoonzoon.
      En ja, wie weet, wat hier voor moois uit voortkomt!

  8. Jij geeft woorden aan de totaliteit van het bestaan.
    Elke gedachte, elke daad, ieder mens is onderdeel van het grote geheel.
    Je inspireert mij tot bewust leven gericht op welzijn voor een ieder.
    Dankjewel

  9. Lieve Riekje.
    Wat een bijzondere mooie verwoording van wat ik zeker ook zo voel, maar nooit zo zou kunnen opschrijven zoals jij gedaan hebt.
    Voor mij is ook hetgeen Wilma in het verlengde van jouw verhaal hiervoor opgeschreven heeft over de eigen gedachten en daden, alsmede het bewust en menslievend leven, mijn belangrijkste uitgangspunt voor mijn eigen geluk en het planten van positieve zaadjes in deze onrustige wereld (hoe klein mijn zaadveldje ook is).
    Nogmaals dank.

    1. Ja, het is goed te weten dat er zoveel mensen proberen goede zaden te planten. En al die kleine persoonlijke veldjes worden met elkaar natuurlijk een groot veld.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *