Johan Derksen

Het viel me op dat ik niet kwaad werd toen ik het fragment zag van het gesprek in Vandaag Inside, waarin Johan Derksen vertelt dat hij na een avondje stappen een door de drank bewusteloos geraakte vrouw naakt achterliet met een kaars tussen haar benen. Hij noemde het een ‘jeugdzonde’ en vertelde het, om duidelijk te maken dat mannen in hun jeugd allemaal wel eens ‘foute dingen’ doen. 
Iedereen maakt zich nu druk over dit verhaal en geeft er zijn commentaar op. Het wordt grensoverschrijdend gedrag genoemd, mensen vragen zich af of de jeugdige Johan de vrouw al dan niet met de kaars penetreerde en er dus sprake was van verkrachting, er worden excuses geëist en sponsoren zeggen contracten op. Kortom: iedereen is boos en vraagt zich af of en hoe er gestraft moet worden. Dat wil zeggen dat iedereen bezig is met ‘de daad’.

Zoals gezegd: ik werd niet kwaad toen ik het fragment zag. Omdat ik erdoor in een emotionele staat terecht kwam die nog vóor woede ligt: totale verbijstering. Ik viel zo ongeveer van mijn stoel. Ik was totaal verbluft. Ik kon niet geloven wat ik zag. 
En ook nu ben ik eigenlijk nog steeds verbaasd. Niet eens zozeer door de belachelijke daad van de nog zo jeugdige Johan. Ik ben eigenlijk helemaal niet bezig met ‘de daad op-zich’ en ook niet met het tragische slachtoffer, al is haar natuurlijk iets vreselijks overkomen (hoe zal zij zich gevoeld hebben nadat ze weer bij bewustzijn was gekomen?), maar ik ben totaal verbluft door de manier waarop de man dit verhaal vertelde. Hij praatte het goed: “Ach, het was een jeugdzonde. Zo erg was het toch niet?” Hij vertelde het als een grap. 

Ik zie niet zozeer de daad, als wel de jongen die de daad pleegde en de man die dit verhaal nu vertelt en ik ben verbijsterd door het volstrekte ontbreken van iets, dat ook maar in de verste verte lijkt op empathie. Het is alsof ik in de borst van de man kijk en daar een volstrekte leegte zie. Een duister universum in plaats van een warm kloppend hart.

Ik zie ook een man, indertijd een jongen nog, die vrouwen kennelijk gebruikt(e) om zichzelf ‘iets’ of ‘iemand’ te voelen. Zeker ook in de ogen van zijn kompanen. “Zie mij eens”. Een man, een jongen met zo’n laag gevoel van eigenwaarde en zo weinig mogelijkheden om dat gevoel te ontwikkelen en te vergroten, dat hij zijn toevlucht zoekt in het enige dat hij altijd bij zich heeft; zijn geslacht. Hij laat zich seksueel gelden of, in dit geval, hij toont zich de meerdere door deze misselijk makende seksuele ‘grap’.

In de discussie die nu om hem heen losbarst zijn er mannen die hem steunen en zelfs toejuichen om zijn openhartigheid. Hij is kennelijk niet de enige die op deze manier zijn eigenwaarde probeert te vergoten. Door iemand anders naar beneden te drukken.
Zou dit het mechanisme zijn dat schuilgaat achter alle vormen van vrouwenonderdrukking? Deze behoefte om ‘iemand’ te zijn?

Ik heb ooit bedacht dat ik niet op ‘de actualiteit’ wil reageren in mijn blogs, maar ik kan het deze keer toch niet laten. Niet alleen omdat ik zelden zo verbijsterd ben geweest en ik dit een belangrijk onderwerp vind, maar ook, omdat ik nu om de een of andere reden moet denken aan wat ik eens opschreef in mijn dagboek toen ik ergens midden dertig was. Ik schreef zoiets als: “Ik zie dat ik mijn eigenwaarde probeer te verhogen door anderen te verlagen.” Ik schreef dat, omdat ik mezelf toen regelmatig op allerlei piepkleine gedachtes betrapte, die opdoken wanneer ik zag dat anderen geslaagder leken te zijn dan ik. Als bijvoorbeeld bevriende auteurs grotere oplages haalden dan ik, als de kinderen van vrienden het beter deden dan de onze, als het bedrijf van kennissen beter floreerde en uitgroeide dan ons centrum. Kortom: als iemand anders ‘het’ beter deed dan ik of wij. Er flitsten dan altijd kleine gedachtetjes door me heen in de trant van: “Ja maar, dat houden ze nooit vol, ze moeten wel iets opofferen, hij kan nu nooit meer ……, ze vergeten dat ze …., ze hebben niet meer….. “ en op de stippeltjes kwam dan natuurlijk iets te staan wat ik wél had. 

Ik geef toe; geen erg positieve gedachtes. Niet bepaald een voorbeeld van ‘medevreugde’. Maar ik kan het niet ontkennen. Een mens doet wat om zichzelf waardevol te blijven voelen. Het is kennelijk een soort basisbehoefte. 
Dit denken in ‘onder’ en ‘boven’ huist dus ook in mij. Zeker niet iets om trots op te zijn. Laat ik er dan maar trots op zijn dat ik deze gedachtes wel ‘onderschepte’. Het vergt namelijk heel wat opmerkzaamheid om ze te pakken te krijgen, want ze gaan razendsnel. Zo ongeveer als vallende sterren: je ziet ze wel en niet tegelijk.

En zo betrap ik me er de laatste tijd regelmatig ook op dat ik, als ik vrouwelijke gezagsdragers op de televisie zie, een fractie van een seconde denk: ”Hé, een vrouw! Kán zij dat?” Een miniem momentje van wantrouwen dat ik natuurlijk ogenblikkelijk kordaat tegenspreek: “Natuurlijk kan zij dat! Waarom zou ze het niet kunnen? Omdat ze een vrouw is? Kom nou!” Trouwens: kunnen mannen het wél? Er zitten heel wat incapabele mannen aan de top, om het maar niet te hebben over de vele ‘foute’ mannen die er op hun top een regelrechte puinhoop van maken. Bovendien: ik sta de laatste tijd regelmatig versteld van de vele vrouwelijke, vaak nog heel jonge wetenschappers die ware deskundigen blijken zijn; ook op gebieden die tot nu toe voorbestemd waren voor mannen, zoals wiskunde, astronomie, biotechnologie, economie en ga maar door.

Zo bekeken gaan we behoorlijk de goede kant op wat betreft de ontwikkeling naar gelijkwaardigheid van mannen en vrouwen. Het kost wat tijd om een eeuwen en eeuwenlang durend patriarchaat van je af te schudden, zowel voor vrouwen als voor mannen, maar we gaan vooruit. En ja natuurlijk, er zijn altijd individuen die het tempo niet bij kunnen houden. Hindert niet, de ontwikkeling gaat toch wel door.

PS
Bij het ‘ter perse gaan’ van deze blog hoor ik dat Derksen ermee stopt. Hij heeft er een perfect slachtoffer-argument voor: “Er is geen plaats meer voor mij.”

15 reacties op “Johan Derksen”

  1. Fieke Tweehuysen

    Hoi Riekje,
    Verbazing en boosheid.
    Empathische leegte en afgunst.
    Een pittige blog, zal me nog wel even bijblijven.
    Bedankt.
    Groeten en een fijne dag.

    1. Ja, dat is het ook; een pittig geven. Het heeft allemaal te maken met innerlijke waardigheid en hoe die te bereiken en te ervaren. Ik ga er vast nog wel weer eens over schrijven.

  2. Mijntje Goossens

    Vooropgesteld dat ik het gedrag van toen en nu van Johan Derksen absoluut niet goed keur, maar geloof me; Deze soortgelijke dingen gebeuren nog wekelijks.
    Ga maar eens in gesprek met festivalbezoekers (zonder te generaliseren), vier maar eens een avondje-uit mee of een volksfeest om wat voor reden dat feest ook gevierd wordt.
    Alle ME-TOO schandalen ten spijt… Het gebeurt ook nu nog.
    En ook ik was verbijsterd toen ik verschillende malen hoorde dat ook vrouwen/meisjes de initiatiefnemer(s) zijn.
    De reden? Drank? Drugs? Het alles moet kunnen gevoel wat er heerst? Zeg het maar!
    Maar gelukkig zijn er ook nog heel veel mensen die met alle respect met elkaar kunnen omgaan. Ook op seksueel gebied.
    Maak er een mooie dag van _/\_

    1. Dankjewel dat je me even ‘bij praat’ in je reactie. Ik vind het heel erg om te horen dat dit soort dingen in bepaalde situaties nog steeds schering en inslag zijn. Wat ik zei: niet iedereen kan meekomen in deze evolutie naar gelijkwaardigheid.
      Maar zou het niet ook te maken kunnen hebben met een inmiddels afgeleerd vermogen om op andere, dan seksuele manieren met elkaar te communiceren?
      Heel wat om over na te denken.

  3. Hoi Riekje, Bij mij kwam na het lezen van je blog Suze van Kleef in beeld, de eerste vrouwelijke voetbal reporter. Ik heb haar laatst gehoord in Langs de Lijn, radioprogramma waar T altijd naar luistert. We zaten in de auto en mijn eerste gevoel was ‘hier klopt iets niet. Ai.. ze doet het prima, Suze, niets op aan te merken en ik schaamde me voor m’n reactie op iets wat eigenlijk een mijlpaal is. We gaan moedig voorwaarts. Fijne zondag, Nelleke

    1. Ah, fijn dat je jezelf ook op dergelijke gedachtes betrapt. Ben ik niet de enige….!
      Ja raar he, zo’n reactie. Ik wijt het maar aan die eeuwenoude indoctrinatie van het patriarchaat.
      Maar heb je wel eens gekeken naar ‘Vrouwen die bouwen’? Daar zijn allerlei vrouwen aan het werk in de bouw. Stoer werk dat ze doen! En goed dat ze dat doen! Te gek. En er was ook een programma over vrouwen die vrachtauto’s besturen. Even de naam vergeten. Ook al zulke kanjers!

      1. Toch nog even reageren op je reactie. Wat ik meemaak en wat jij schrijft loopt vaak synchroon. Nav vrouwen die bouwen; we waren gisteren bij een nicht van Thijs die met haar man een totaal vervallen landhuis uit 16-zoveel heeft gekocht. Zij heeft het leeuwen-aandeel werk verzet: alle vloeren eruit, muren geslecht, nieuwe kozijnen, deuren, ramen, stuc- en schilderwerk, niet te filmen, alles zelf gedaan met deze beide handen en t resultaat is verbluffend. Nu bouwt ze nog een schuurtje annex broeikas in de tuin, die ze ook zelf onderhoudt. Een blije, gelukkige vrouw troffen we gisteren, met blozende wangen. Goud waard!

  4. Lieve Riekje ,
    Deze blog zet nogal wat in beweging bij me ! Dank, dank , dank Riekje . Ik deel je visie helemaal en begrijp mezelf nu ook beter.
    Wanneer ik op de een of andere manier in kontakt kwam met mannen die dachten “ leuk, stoer “ te zijn met dit soort praat , “ dacht ik “ ach ziel “ en distantieerde me er dan van . Ik kon daar niets mee. Gevolg was wel dat ik , nadat ik mijn ongenoegen erover uitgesproken had , te boek werd gezet als “ non” .
    Zo van …… oh daar heb je de non weer !! En als verdediging was hun antwoord dan ; “ zo zijn mannen nu eenmaal .”
    Toch zocht ik het mankement bij mezelf en nu ineens , door jouw sublieme blog , voel ik me gesteund en ben ik blij met mijn gevoel .
    De volgende keer zal ik mijn “ non “ zijn als een compliment beschouwen!
    Warme groet en nogmaals dank .

    1. Jeetje, wat belachelijk om je ‘non’ te noemen! En al even belachelijk om te beweren dat ‘mannen nu eenmaal zo zijn’. Hoef je er meteen niet meer over na te denken en is er niets aan te doen. Én het probleem ligt bij de ander natuurlijk.

  5. En zo brengt Derksen toch nog iets moois te weeg, jouw blog en de reacties daarop.
    Moet bekennen dat ik met lichte tegenzin de blog begon te lezen: laat die man toch verdampen en met hem het publiek dat in ieder geval ogenschijnlijk mee lachte.
    Maar je verbijstering heeft geleid tot bewoordingen die me wakker schudden: hoe zit dat bij mij…
    Goede nieuwe week gewenst!

    1. Dankjewel voor je reactie.
      Ja, ik moet zeggen dat ikzelf eerder al geschrokken was van mijn eigen ‘vrouw-onvriendelijke’ flits-gedachtes.
      Maar ja, altijd beter dat je dergelijke onbewuste lagen in jezelf opdelft, dan dat ze een ondergronds invloed op je uitoefenen.
      We blijven leren!

  6. Dag Riekje,
    Ik heb wat tijd nodig gehad alvorens te reageren.
    Hoewel ik dat herken van mij te vergelijken met anderen en de gevoelens van afgunst die daarmee gepaard gaan, is dat niet de associatie die ik maak als ik terugdenk aan mijn eigen onverantwoord seksueel gedrag als man.

    Gelukkig heb ik in mijn gedrag nooit de grens van fysieke integriteit overschreden, maar dat belet niet dat mijn gedrag soms weinig respectvol was. Er zijn zeker momenten geweest waarin de andere voor even ‘uit beeld verdween’ en er alleen nog een streven naar bevrediging was. En daarmee heb ik anderen (en mezelf) gekwetst en dat betreur ik.

    Als ik er nu op terugkijk zie ik een verslavingsgedrag. De seksuele drang was een verslaving om de pijn en de leegte in mezelf niet te voelen. De tijdsgeest zat er zeker voor iets tussen dat mijn verslaving zich uitte via seksualiteit. In die tijd van ‘lichamelijke en seksuele bevrijding’ moest alles kunnen. Ik herinner mij hoe een film als Turks Fruit mij inspireerde om dergelijk gedrag als mannelijk stoer en normaal te zien.

    Het was ook allemaal erg verwarrend want enerzijds was dergelijk gedrag voor mij aantrekkelijk om erbij te horen en verslavend maar was er ook het besef dat ik mezelf en anderen daarmee kwetste. Dus achteraf voelde ik mij altijd slecht en schuldig.

    Als ik nu terugkijk zie ik een jonge man die hard zijn best deed om erbij te horen, in de war was over wat mannelijke seksualiteit inhield, verslaafd was aan seksuele bevrediging en in een aantal opzichten doodongelukkig was.

    Geen fraai beeld om trots op te zijn en waar ik soms nog schuld en schaamte over voel.

    1. Heel veel dank voor je openhartige reactie. Wat een scherpe, bijna pijnlijke, maar vooral eerlijke analyse van je seksuele gedrag van vroeger.
      Ik denk dat je gelijk hebt als je zegt dat bepaalde rolmodellen zoals in Turks Fruit zeker van invloed zullen zijn geweest. En ja, mannen plegen nogal eens tegen elkaar op te bieden in dat opzicht. (Vrouwen trouwens ook.)
      Ik hoop voor je, dat je je schuld en je schaamte van je af kunt zetten door de ongelukkige en zoekende jongeman te zien en te waarderen, die helemaal onder dit gedrag verscholen zat. Hij vond kennelijk geen andere mogelijkheid om zijn innerlijke leegte te vervullen, maar is uiteindelijk toch maar uitgegroeid tot de warme, eerlijke en openhartige man die je nu bent.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *